Mill Certificate คืออะไร และอ่านอย่างไร
คำตอบสั้น
Mill certificate คือเอกสารจากผู้ผลิตที่ยืนยันว่าวัสดุล็อตนั้นตรงตามมาตรฐานที่สั่ง ประเภทที่ใช้บ่อยที่สุดคือ EN 10204 3.1 ซึ่งแสดงผลทดสอบจริงของล็อต และรับรองโดยผู้ตรวจของผู้ผลิตที่เป็นอิสระจากฝ่ายผลิต เวลารับของให้เทียบ heat number บนเอกสารกับบนวัสดุ แล้วตรวจส่วนผสมเคมีและผลทดสอบกับสเปกที่สั่ง
เมื่อซื้อทองแดงผสมหรือโลหะสำหรับงานที่ต้องตรวจย้อนกลับได้ ลูกค้าปลายทางมักขอ “mill cert” มาพร้อมของ เอกสารนี้คือหลักฐานว่าวัสดุที่ได้ตรงกับที่สั่ง แต่จะมีประโยชน์ก็ต่อเมื่ออ่านเป็นและตรวจจริงตอนรับของ
ประเภทเอกสารตาม EN 10204
มาตรฐาน EN 10204 แบ่งเอกสารตรวจสอบออกเป็น 4 ประเภท
| ประเภท | สิ่งที่ยืนยัน | ใครรับรอง |
|---|---|---|
| 2.1 | ประกาศว่าวัสดุตรงตามคำสั่งซื้อ ไม่มีผลทดสอบ | ผู้ผลิต |
| 2.2 | ตรงตามคำสั่งซื้อ พร้อมผลทดสอบทั่วไป (ไม่ใช่ของล็อตนี้โดยเฉพาะ) | ผู้ผลิต |
| 3.1 | ผลทดสอบจริงของล็อตที่ส่ง | ผู้ตรวจของผู้ผลิตที่เป็นอิสระจากฝ่ายผลิต |
| 3.2 | ผลทดสอบจริงของล็อตที่ส่ง | ผู้ตรวจของผู้ผลิต และผู้ตรวจของผู้ซื้อหรือบุคคลที่สาม |
งานอุตสาหกรรมทั่วไปส่วนใหญ่ใช้ 3.1 ส่วน 3.2 มักใช้กับงานที่มีความเสี่ยงสูงหรือมีข้อกำหนดเฉพาะ
สิ่งที่ต้องตรวจในเอกสาร
- ชื่อผู้ผลิตและเลขเอกสาร ตรวจว่าออกโดยโรงงานผู้ผลิตจริง
- เกรดและมาตรฐานอ้างอิง เช่น UNS C17200 ตาม ASTM B196 ต้องตรงกับใบสั่งซื้อ
- Heat / lot number ต้องตรงกับเลขที่พิมพ์หรือติดบนวัสดุ
- ขนาดและ temper ตรงกับที่สั่ง
- ส่วนผสมเคมี แต่ละธาตุต้องอยู่ในช่วงที่มาตรฐานกำหนด
- ผลทดสอบทางกล เช่น ความต้านทานแรงดึง ความแข็ง และการนำไฟฟ้า ถ้ามาตรฐานกำหนด
ขั้นตอนตรวจตอนรับของ
- เทียบ heat number บนวัสดุทุกมัดกับเอกสาร ถ้าในหนึ่งการส่งมีหลายล็อต ต้องมีเอกสารครบทุกล็อต
- เก็บเอกสารคู่กับเลขล็อตการผลิตของคุณเอง เพื่อตรวจย้อนกลับได้เมื่อลูกค้าถาม
- ถ้าเป็นวัสดุที่ต้องผ่านความร้อนหลังขึ้นรูป เช่น ทองแดงเบริลเลียม ที่บ่มแข็งเอง ผลทดสอบในเอกสารอาจเป็นของสภาพก่อนบ่ม ให้ตรวจว่า temper ในเอกสารตรงกับที่สั่ง
แจ้งความต้องการตั้งแต่ตอนขอราคา
ประเภทเอกสารที่ต้องการควรอยู่ในคำขอใบเสนอราคาตั้งแต่แรก ดูข้อมูลอื่นที่ควรแจ้งในเช็กลิสต์ขอใบเสนอราคา หรือส่งคำขอใบเสนอราคาได้ทันที
คำถามที่พบบ่อย
EN 10204 3.1 กับ 3.2 ต่างกันอย่างไร
3.1 รับรองโดยผู้ตรวจของผู้ผลิตที่เป็นอิสระจากฝ่ายผลิต ส่วน 3.2 ต้องมีผู้ตรวจของผู้ซื้อหรือหน่วยงานภายนอกที่ผู้ซื้อแต่งตั้งร่วมรับรองด้วย จึงใช้เวลาและค่าใช้จ่ายมากกว่า
heat number คืออะไร
heat number หรือ lot number คือรหัสของการหลอมหรือการผลิตแต่ละครั้ง ใช้เชื่อมวัสดุที่ได้รับเข้ากับผลทดสอบในเอกสาร และตรวจย้อนกลับได้เมื่อมีปัญหา
ถ้าค่าในเอกสารไม่ตรงสเปกที่สั่ง ควรทำอย่างไร
อย่าเพิ่งนำวัสดุเข้าผลิต แจ้งผู้จำหน่ายพร้อมระบุค่าที่ไม่ตรงและมาตรฐานที่อ้างอิง เพื่อขอคำชี้แจงหรือเปลี่ยนล็อต
แหล่งอ้างอิง
- EN 10204:2004 — Metallic products: Types of inspection documents